Równowaga kwasowo-zasadowa: jak wpływa na zdrowie psychiczne?

Kiedy ostatni raz słyszałeś, że twój organizm jest „zakwaszony” i że powinieneś się natychmiast oczyszczać? W polskiej przestrzeni medialnej równowaga kwasowo-zasadowa to temat wywołujący tyle emocji, ile dieta keto czy szczepienia. Jedni widzą w niej klucz do długowieczności, inni – marketingową wydmuszkę. Prawda? Jak zwykle jest bardziej złożona, pełna półcieni i niejednoznaczności. Ten artykuł to nie kolejny poradnik z przepisami na wodę z cytryną – to głęboka, oparta na badaniach analiza, która obala mity, pokazuje niewygodne fakty i podsuwa praktyczne wnioski. Zgłębiamy zarówno naukową precyzję, jak i kulturowe paradoksy, byś mógł(a) samodzielnie ocenić, co naprawdę wpływa na twoje zdrowie. Jeśli szukasz odpowiedzi bez kompromisów i chcesz zrozumieć, jak równowaga kwasowo-zasadowa wpływa na twoje codzienne życie – jesteś w dobrym miejscu.

Dlaczego równowaga kwasowo-zasadowa budzi aż tyle emocji?

Jak powstał mit „zakwaszenia organizmu”?

Mit „zakwaszenia” narodził się w XX wieku na styku nauki, lęku przed cywilizacją i pragnienia kontroli nad własnym zdrowiem. W czasach, gdy choroby przewlekłe zaczęły rosnąć w siłę, poszukiwano prostych odpowiedzi. Pojawiła się idea, że produkty spożywcze mają zdolność zakwaszania lub alkalizowania organizmu, a ich wybór może zrewolucjonizować zdrowie. W Polsce mit ten przeniknął do mainstreamu wraz z falą zachodnich trendów i boomem suplementacyjnym lat 90. Rodzime media, od śniadaniówek po portale pseudoeksperckie, podchwyciły temat, nie zawsze odróżniając naukowe dowody od marketingowych sloganów. Polskie fora i blogi wellness szybko zamieniły równowagę kwasowo-zasadową w narzędzie wywoływania strachu przed „ukrytą” przyczyną większości dolegliwości.

Polski rynek wellness nie pozostał obojętny – firmy suplementacyjne i producenci dietetycznych cateringów zaczęli zarabiać na dietach i produktach „odkwaszających”, nierzadko opierając się na wątpliwych badaniach. Influencerzy i trenerzy personalni, często bez formalnego wykształcenia medycznego, zaczęli budować swoją pozycję na lęku przed „zakwaszeniem”, co doprowadziło do lawiny dezinformacji.

Historia równowagi kwasowo-zasadowej w medycynie i popkulturze – zdjęcie ilustrujące zderzenie tradycji i współczesności, słowa kluczowe: równowaga kwasowo-zasadowa, historia, suplementy.

"Nigdy nie widziałam tylu sprzeczności w jednym temacie" — Anna, dietetyczka

7 popularnych mitów o równowadze kwasowo-zasadowej i ich źródła:

• „Cytryna zakwasza organizm” – W rzeczywistości cytryna ma działanie alkalizujące po strawieniu, pomimo kwaśnego smaku.
• „Mięso zawsze zakwasza krew” – Dieta bogata w mięso wpływa na pH moczu, ale nie na pH krwi.
• „Alkaliczna woda zmienia pH ciała” – Brak dowodów na realny wpływ na pH krwi.
• „Zakwaszenie to przyczyna wszystkich chorób cywilizacyjnych” – Nie potwierdzają tego badania.
• „Odkwaszanie suplementami poprawia samopoczucie” – Suplementy mogą wspierać gospodarkę mineralną, ale nie zmieniają pH krwi.
• „Domowe testy pH są wiarygodne” – Testy moczu nie odzwierciedlają stanu pH krwi.
• „Dieta alkaliczna leczy raka” – Nie ma potwierdzonych dowodów naukowych.

Jak dezinformacja rozprzestrzenia się w polskim internecie?

Dystorsja wiedzy o równowadze kwasowo-zasadowej kwitnie na Instagramie, Facebooku i YouTube. Influencerzy często powielają pseudonaukowe treści, bazując na chwytliwych hasłach zamiast na faktach. Viralowe memy, dezinformujące posty i reklamy suplementów budują wrażenie, że temat jest prosty i jednoznaczny – co jest wyjątkowo dalekie od prawdy. Mechanizmy social mediów wynagradzają sensację i uproszczenia, a nie rzetelność.

Tabela 1: Porównanie faktów naukowych i pseudonaukowych o równowadze kwasowo-zasadowej
Źródło: Opracowanie własne na podstawie Dietly, 2024, Fit.pl, 2024

Za napędzaniem trendu stoją też realne pieniądze – od suplementów przez diety pudełkowe po testy diagnostyczne. Strach przed „zakwaszeniem” jest doskonałym narzędziem sprzedażowym, wzmacnianym przez clickbaitowe nagłówki i niesprawdzone rewelacje.

Dezinformacja o równowadze kwasowo-zasadowej w polskich mediach społecznościowych – zdjęcie ilustrujące siłę internetu i marketingu, słowa kluczowe: równowaga kwasowo-zasadowa, suplementy, dezinformacja.

Czym naprawdę jest równowaga kwasowo-zasadowa?

Podstawy biochemiczne: pH, bufory i homeostaza

Równowaga kwasowo-zasadowa to nie modny trend, lecz fundamentalny proces biologiczny. Krew człowieka musi utrzymywać pH w wyjątkowo wąskim zakresie 7,35–7,45 – każde odchylenie może prowadzić do śmiertelnych powikłań. Narządy i tkanki współdziałają, by buforować nawet najmniejsze zmiany, wykorzystując zaawansowane systemy chemiczne i fizjologiczne.

Definicje kluczowych pojęć:

Mechanizmy buforowe działają jak linia obrony: gdy pojawia się nadmiar kwasów, neutralizują go jony wodorowęglanowe. W sytuacjach ekstremalnych do akcji wkracza oddech i nerki, eliminując CO2 lub wydalając nadmiar jonów z moczem. Według Openmed, 2024, to właśnie te systemy czynią przewlekłe zaburzenia pH wyjątkowo rzadkimi.

Bufory w organizmie człowieka – schemat działania. Zdjęcie ilustrujące pracę laboratoryjną i mechanizmy równowagi kwasowo-zasadowej.

Fakty vs. mity: Co naprawdę wpływa na pH krwi?

Wbrew obietnicom internetowych „ekspertów”, dieta nie zmienia pH krwi w istotny sposób. To, co spożywasz, może wpłynąć na pH moczu, ale mechanizmy homeostatyczne utrzymują krew w ścisłym zakresie. Według Maczfit, 2024, poważne zmiany pH krwi zdarzają się głównie w chorobach nerek, cukrzycy czy zaburzeniach oddechowych, a nie na skutek zjedzenia kawałka mięsa.

Czynniki rzeczywiście wpływające na równowagę kwasowo-zasadową:

• Choroby nerek – upośledzają wydalanie jonów kwasowych.
• Cukrzyca – w przebiegu kwasicy ketonowej.
• Przewlekłe infekcje płuc – zaburzają wydalanie CO2.
• Ciężka biegunka lub wymioty – zaburzenia gospodarki elektrolitowej.
• Leki, zwłaszcza diuretyki i niektóre antybiotyki.
• Genetyczne defekty enzymatyczne.

"Organizm reguluje pH z chirurgiczną precyzją" — Marek, lekarz

Tabela 2: Kwasowość diety a endogenna produkcja kwasów
Źródło: Opracowanie własne na podstawie Vitalabo, 2024, Openmed, 2024

Zakwaszenie organizmu – czy to prawda czy mit?

Skąd się wziął lęk przed „zakwaszeniem”?

Lęk przed „zakwaszeniem” ma korzenie w transformacji ustrojowej lat 90. W Polsce, gdzie walka z chorobami cywilizacyjnymi spotkała się z nagłą dostępnością suplementów i diet alternatywnych, temat stał się łatwym narzędziem marketingowym. Seminaria zdrowotne, ulotki w przychodniach i pierwsze internetowe poradniki szybko podchwyciły hasło „zakwaszenia” jako uniwersalnego wroga zdrowia.

Trend ten mocno związał się z postkomunistycznym boomem na wellness. Wraz ze wzrostem dostępności „zachodnich” suplementów, rola eksperta przeniosła się z gabinetu lekarza do sali fitness lub bloga. Strach przed ukrytą kwasowością stał się gotową wymówką na zmęczenie, pogorszenie nastroju czy łamliwość włosów.

Początki mody na zakwaszenie organizmu w Polsce – zdjęcie ilustrujące korzenie trendu na rynku lokalnym.

Co mówi nauka o zakwaszeniu?

Aktualne badania naukowe jasno wskazują: przewlekłe „zakwaszenie organizmu” w sensie klinicznym (kwasica metaboliczna) dotyczy głównie osób z poważnymi schorzeniami metabolicznymi, a nie zdrowych ludzi. Według raportu Dietly, 2024, większość przypadków dotyczy pacjentów z zaawansowaną niewydolnością nerek lub zaburzeniami oddechowymi.

Kiedy zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej stają się realnym zagrożeniem? Na przykład w przypadku kwasicy ketonowej w nieleczonej cukrzycy lub zatrzymaniu oddechu. Objawy mogą być dramatyczne: śpiączka, niewydolność wielonarządowa, a nawet śmierć.

Tabela 3: Kwasicowe stany kliniczne vs. objawy popkulturowe
Źródło: Opracowanie własne na podstawie Openmed, 2024, Fit.pl, 2024

"Nie każda kwaśność to zagrożenie" — Ewa, biochemiczka

Równowaga kwasowo-zasadowa w praktyce: dieta, styl życia, codzienne wybory

Czy dieta alkaliczna to hit czy kit?

Dieta alkaliczna zyskała w Polsce status hitu po 2015 roku, jako rzekomy sposób na „oczyszczenie” organizmu i poprawę samopoczucia. Jednak najnowsze badania z 2025 roku, cytowane przez Shaman, 2024, podkreślają, że rzeczywisty wpływ diety na pH krwi jest znikomy. Dieta bogata w warzywa, owoce i orzechy przynosi korzyści nie przez zmianę pH, lecz przez poprawę podaży składników odżywczych i błonnika.

Tabela 4: Produkty alkalizujące i zakwaszające a realny wpływ na zdrowie
Źródło: Opracowanie własne na podstawie Vitalabo, 2024, Maczfit, 2024

"To nie cytryna zmienia twoje pH" — Paweł, dietetyk sportowy

Produkty alkalizujące i zakwaszające – porównanie wizualne. Zdjęcie prezentujące kontrast między wybranymi grupami żywności.

Jak utrzymać równowagę bez popadania w skrajności?

W praktyce kluczowe jest trzymanie się zasad zdrowego rozsądku, a nie szukania kolejnego trendu. Zbilansowana dieta, aktywność fizyczna i nawodnienie mają większy wpływ na samopoczucie niż obsesyjne liczenie pH. Warto postawić na różnorodność produktów, ograniczyć przetworzone jedzenie i dbać o regularny ruch. Jeśli czujesz się przytłoczony(a) nadmiarem informacji lub lękiem o zdrowie, warto skorzystać z profesjonalnego wsparcia, takiego jak psycholog.ai – platforma pomagająca zachować spokój i równowagę emocjonalną.

7 kroków do zachowania równowagi kwasowo-zasadowej poprzez styl życia:

1. Jedz dużo warzyw i owoców, szczególnie zielonych liściastych.
2. Ogranicz mięso czerwone i produkty wysoko przetworzone.
3. Dbaj o nawodnienie – pij 1,5–2,5 l wody dziennie.
4. Unikaj nadmiaru kawy i alkoholu.
5. Wprowadź regularną aktywność fizyczną – minimum 30 minut dziennie.
6. Redukuj stres technikami relaksacyjnymi i mindfulness.
7. W razie wątpliwości konsultuj się z dietetykiem lub lekarzem.

Nawodnienie, ruch i zarządzanie stresem to filary zdrowego stylu życia, które pośrednio wspierają równowagę kwasowo-zasadową, redukując ryzyko rozwoju chorób przewlekłych i poprawiając codzienne samopoczucie.

Objawy zaburzeń kwasowo-zasadowych – kiedy naprawdę się martwić?

Zaburzenia kwasowo-zasadowe: objawy, które powinny zapalić czerwoną lampkę

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej rzadko są problemem zdrowych osób, ale gdy już występują, objawy są wyraźne i poważne. Kwasica i zasadowica mogą prowadzić do zaburzeń świadomości, arytmii serca czy nawet śpiączki. Przykładowe objawy obejmują:

8 czerwonych flag sugerujących poważną nierównowagę:

• Gwałtowna duszność lub przyspieszony oddech
• Utrata świadomości lub dezorientacja
• Ciężkie zmęczenie niewyjaśnionego pochodzenia
• Arytmia i zaburzenia pracy serca
• Drżenie mięśni, drgawki
• Omdlenia
• Skrajnie niskie lub wysokie ciśnienie tętnicze
• Obrzęki i zaburzenia wydalania moczu

Objawy zaburzeń kwasowo-zasadowych – sytuacje alarmowe. Zdjęcie oddające powagę stanu klinicznego.

Samodzielna ocena a profesjonalna diagnostyka

Jeśli zauważasz niepokojące objawy, pierwszym krokiem powinno być krytyczne spojrzenie na swój stan – ale bez popadania w panikę. Domowe testy pH moczu mogą być pomocne jako wskazówka, jednak nie zastąpią profesjonalnej diagnostyki. Zawsze warto obserwować własne ciało, ale decyzje medyczne pozostaw lekarzowi.

6-stopniowa lista do samodzielnej oceny równowagi kwasowo-zasadowej:

1. Oceń, czy masz objawy z listy czerwonych flag.
2. Sprawdź, czy jesteś osobą z grupy ryzyka (cukrzyca, choroby nerek).
3. Zwróć uwagę na nagłe pogorszenie stanu zdrowia.
4. Unikaj interpretacji wyników testów domowych jako jednoznacznych.
5. Jeśli objawy postępują, nie zwlekaj z konsultacją lekarską.
6. W sytuacji zagrożenia życia – natychmiast wezwij pomoc.

Nadmierne poleganie na domowych testach pH może prowadzić do fałszywego poczucia bezpieczeństwa lub niepotrzebnej paniki. Fachowa diagnostyka zawsze opiera się na kompleksowych badaniach laboratoryjnych, które uwzględniają cały obraz kliniczny.

Równowaga kwasowo-zasadowa a choroby przewlekłe, sport i codzienne życie

Jak zaburzenia wpływają na przewlekłe choroby?

Równowaga kwasowo-zasadowa odgrywa istotną rolę w przebiegu chorób przewlekłych, choć jej zaburzenia są raczej skutkiem niż przyczyną tych schorzeń. W cukrzycy niekontrolowanej może dojść do kwasicy ketonowej, a w przewlekłej niewydolności nerek upośledzenie wydalania kwasów prowadzi do przewlekłej kwasicy metabolicznej. W chorobach nowotworowych zaburzenia pH pojawiają się jako konsekwencja zaawansowanych zmian metabolicznych.

Tabela 5: Zaburzenia kwasowo-zasadowe a choroby przewlekłe
Źródło: Opracowanie własne na podstawie Openmed, 2024

Przykład z życia: starszy pacjent z przewlekłą niewydolnością nerek często doświadcza przewlekłego uczucia zmęczenia i osłabienia mięśni – dopiero specjalistyczne badania pozwalają zdiagnozować przewlekłą kwasicę metaboliczną, która wymaga modyfikacji leczenia.

"Każda choroba to inna historia równowagi" — Krystyna, pacjentka

Sportowcy, weganie, seniorzy – różne potrzeby, różne wyzwania

Sportowcy narażeni są na przejściowe zakwaszenie mięśni podczas intensywnego wysiłku, ale ich organizm sprawnie usuwa nadmiar kwasów dzięki sprawnym mechanizmom buforowym. Weganie, spożywając dużo produktów roślinnych, rzadziej doświadczają zakwaszenia, ale muszą uważać na niedobory białka. Seniorzy z kolei są bardziej podatni na zaburzenia z powodu chorób współistniejących i mniejszej wydolności nerek.

7 praktycznych wskazówek dla różnych grup:

• Sportowcu: dbaj o nawodnienie i regenerację.
• Weganie: uzupełniaj białko i minerały.
• Seniorze: monitoruj stan zdrowia i konsultuj się z lekarzem.
• Każdy: unikaj diet eliminacyjnych bez konsultacji.
• Dzieci: zadbaj o zróżnicowaną dietę.
• Kobieto w ciąży: nie eksperymentuj z restrykcyjnymi dietami.
• Osobo z chorobą przewlekłą: stosuj się do zaleceń specjalisty.

Równowaga kwasowo-zasadowa w różnych stylach życia – zdjęcie pokazujące różnorodność wyzwań i potrzeb.

Psychosomatyka, emocje i wpływ na równowagę

Czy stres naprawdę zakwasza organizm?

Popularny mit głosi, że przewlekły stres „zakwasza organizm”, ale nauka nie potwierdza bezpośredniego wpływu emocji na pH krwi. Stres zwiększa poziom kortyzolu, co może prowadzić do zmian metabolicznych, jednak mechanizmy buforowe szybko przywracają homeostazę.

Tabela 6: Stres a równowaga kwasowo-zasadowa – fakty vs mity
Źródło: Opracowanie własne na podstawie Poranek, 2024

"Stres to nie tylko chemia" — Tomasz, psycholog

Dla osób nadmiernie przejmujących się zdrowiem, wsparcie emocjonalne i nauka prawidłowego zarządzania stresem – np. poprzez narzędzia takie jak psycholog.ai – mogą mieć dużo większy wpływ na samopoczucie niż obsesyjne kontrolowanie pH moczu.

Jak emocje przekładają się na zdrowie fizyczne?

Model psychosomatyczny pokazuje, że przewlekły stres i negatywne emocje mogą pośrednio oddziaływać na funkcje organizmu, także mechanizmy utrzymania homeostazy. Stąd tak ważna jest nauka technik redukcji stresu.

8 strategii zarządzania stresem wspierających równowagę:

1. Regularna aktywność fizyczna.
2. Praktyka mindfulness i medytacja.
3. Techniki oddechowe.
4. Rozwijanie hobby.
5. Ustalanie granic w relacjach.
6. Ograniczanie ekspozycji na negatywne media.
7. Praca z emocjami z pomocą specjalisty.
8. Codzienne rytuały relaksacyjne.

Mindfulness a równowaga kwasowo-zasadowa – zdjęcie oddające rolę emocji i relaksu w utrzymaniu homeostazy.

Najczęstsze pułapki i kontrowersje wokół równowagi kwasowo-zasadowej

Co przemilczają eksperci i dlaczego?

Często nawet specjaliści ulegają pokusie upraszczania tematu na potrzeby mediów. Skróty myślowe zamieniają się w groźne półprawdy, które żyją własnym życiem w popkulturze. Równolegle branża suplementacyjna korzysta z niejasności, promując produkty, których skuteczność nie jest potwierdzona.

Konflikt interesów pojawia się tam, gdzie granica między rzetelną edukacją a sprzedażą jest płynna. Suplementy „odkwaszające” trafiają do szerokiego grona odbiorców, choć realny wpływ na zdrowie jest mocno ograniczony.

Kontrowersje wokół suplementów na równowagę kwasowo-zasadową – zdjęcie demaskujące zależności finansowe.

Największe błędy w interpretacji badań naukowych

Popularne media często przeinaczają wyniki badań nad równowagą kwasowo-zasadową, wyciągając przedwczesne wnioski lub ignorując kontekst. Najczęstsze błędy to:

• Traktowanie badań na zwierzętach jako dowodu na skuteczność u ludzi.
• Wyciąganie globalnych wniosków z pojedynczych przypadków klinicznych.
• Ignorowanie różnic między pH moczu a pH krwi.
• Przesadzanie z wpływem diety na równowagę ustrojową.
• Pomijanie roli homeostazy i systemów buforowych.
• Utożsamianie lepszego samopoczucia po diecie z rzeczywistą zmianą pH krwi.

Aby uniknąć tych pułapek, warto krytycznie analizować źródła i szukać publikacji recenzowanych, najlepiej w języku angielskim lub polskim na uznanych portalach medycznych.

Podsumowanie: co naprawdę warto wiedzieć o równowadze kwasowo-zasadowej?

Najważniejsze wnioski i praktyczne rady

Równowaga kwasowo-zasadowa to nie moda, lecz złożony mechanizm biologiczny, który organizm reguluje z imponującą precyzją. Kluczowe wnioski:

1. pH krwi zdrowego człowieka jest stałe i nie zmienia się od jednego posiłku.
2. Dieta wpływa na pH moczu, nie krwi.
3. Przewlekłe zaburzenia równowagi to domena ciężkich chorób.
4. Równowaga kwasowo-zasadowa opiera się na pracy nerek, płuc i buforów.
5. Suplementy mają marginalny wpływ – liczy się zbilansowana dieta.
6. Stres i emocje pośrednio wpływają na zdrowie, ale nie bezpośrednio na pH krwi.
7. Warto korzystać z rzetelnych źródeł i zachować krytycyzm wobec marketingowych rewelacji.

Współczesny świat zasypuje nas mitami i uproszczeniami, dlatego kluczowe jest myślenie krytyczne i edukacja. Jeśli niepokoi cię stan zdrowia lub liczba dostępnych informacji, pamiętaj, że wsparcie – także emocjonalne – znajdziesz na psycholog.ai.

Równowaga kwasowo-zasadowa – symbol nadziei i wiedzy. Zdjęcie oddające filozofię balansu, słowa kluczowe: równowaga, zdrowie, nadzieja.

Co dalej? Gdzie szukać rzetelnych informacji

Aby nie wpaść w pułapki dezinformacji, korzystaj z następujących miejsc:

• Portale naukowe i medyczne, np. PubMed, Medycyna Praktyczna.
• Oficjalne strony instytucji (WHO, Polskie Towarzystwo Dietetyki).
• Recenzowane czasopisma z zakresu dietetyki i biochemii.
• Uczelnie medyczne i uniwersytety.
• Platformy edukacyjne, takie jak psycholog.ai.

Rzetelna wiedza to inwestycja w zdrowie i spokój. Zamiast szukać prostych odpowiedzi, postaw na szeroką perspektywę i uznaną naukę.

Dodatkowe tematy: dieta alkaliczna, nowe badania, kontrowersje

Dieta alkaliczna – fakty i mity w 2025 roku

W ciągu ostatniego roku debata na temat diety alkalicznej uległa dalszej polaryzacji. Oto osiem najczęstszych przekonań i ich naukowa ocena:

1. Dieta alkaliczna oczyszcza organizm – brak dowodów na taki efekt.
2. Owoce cytrusowe zakwaszają – w rzeczywistości alkalizują po strawieniu.
3. Kawa zakwasza organizm – wpływa na pH moczu, nie krwi.
4. Alkaliczna woda poprawia zdrowie – brak wiarygodnych badań.
5. Dieta alkaliczna zapobiega rakowi – nie potwierdzono naukowo.
6. Zakwaszenie powoduje osteoporozę – dane niejednoznaczne.
7. Suplementy alkalizujące są niezbędne – dieta zbilansowana wystarczy.
8. Dieta alkaliczna jest bezpieczna dla każdego – niezalecana w niektórych chorobach.

W Polsce głośno było ostatnio o przypadkach, gdy osoby z zaburzeniami odżywiania stosowały ekstremalne diety alkaliczne – skutki były odwrotne do zamierzonych, z hospitalizacją włącznie.

Dieta alkaliczna kontra tradycyjna – wizualna konfrontacja, słowa kluczowe: dieta alkaliczna, tradycyjna dieta, zdrowie.

Najciekawsze trendy i badania: co przyniesie przyszłość?

Choć nie spekulujemy o przyszłości, warto zauważyć najważniejsze aktualne trendy w badaniach nad równowagą kwasowo-zasadową:

• Analiza mikrobiomu jelitowego a równowaga pH.
• Personalizacja diety pod kątem indywidualnych potrzeb.
• Badania wpływu diety roślinnej na homeostazę.
• Zastosowanie mindfulness w redukcji stresu metabolicznego.
• Nowe metody laboratoryjnej diagnostyki zaburzeń pH.
• Wzrost popularności edukacji na temat samodzielnego monitorowania zdrowia.

Każda z tych tendencji podkreśla, jak złożona jest równowaga kwasowo-zasadowa i jak ważne jest krytyczne myślenie wobec medialnych uproszczeń.

---

Artykuł powstał na podstawie zweryfikowanych źródeł: Vitalabo, 2024, Shaman, 2024, Maczfit, 2024, Dietly, 2024, Openmed, 2024, Fit.pl, 2024, Poranek, 2024, oraz na doświadczeniu ekspertów i praktyków.