Zrozum, jak dawne role z domu rodzinnego wpływają na dorosłe życie

Przyjrzyj się zbroi, która pomogła Ci przetrwać w domu rodzinnym (bezproblemowy prymus, rozjemca napięć, buntownik lub niewidzialny), i zobacz, kiedy dziś Ci ciąży.

Rozmowa ma charakter psychoedukacyjny w ujęciu systemowym – nie zastępuje psychoterapii indywidualnej ani pracy z historią rodzinną w gabinecie. W kryzysie: 116 123 lub 112.

Jak z wdzięcznością pożegnać dawną rolę przetrwania, która stała się za ciasna

  1. 01

    Doceń funkcję adaptacyjną roli – kiedyś naprawdę chroniła Cię przed chaosem

    W psychologii systemowej (m.in. Virginia Satir, Sharon Wegscheider-Cruse) dziecięce role nie są wadami, lecz genialnymi strategiami dziecka na utrzymanie równowagi w napiętym domu.

  2. 02

    Zauważ współczesny rachunek płacony za dawną niewidzialność lub dzielność

    Bohater rodzinny płaci wypaleniem i samotnością na szczycie; maskotka – brakiem traktowania jej smutku poważnie; dziecko niewidzialne – odcięciem od własnych pragnień.

  3. 03

    Sprawdź, jak sztywna rola odtwarza się w zespołach zawodowych

    Często nieświadomie obsadzamy szefa i współpracowników w dawnym teatrze rodzinnym, znowu ratując tonące projekty albo biorąc na siebie cudzą złość.

  4. 04

    Ćwicz elastyczność tam, gdzie dawna reguła mówiła „nigdy nie wolno”

    Dla „złotego dziecka” rozwojowym krokiem jest przyznanie się do niewiedzy i poproszenie o pomoc; dla „niewidzialnego” – głośne wypowiedzenie własnej preferencji.

Najczęściej zadawane pytania

Czy role takie jak bohater rodzinny czy niewidzialne dziecko występują wyłącznie w rodzinach z alkoholem?

Choć klasycznie opisano je w badaniach nad rodzinami z problemem alkoholowym, bardzo podobne role pojawiają się w każdym domu z przewlekłym napięciem, emocjonalnym chłodem, chorobą, narcyzmem czy sztywną presją sukcesu.

Dlaczego rodzeństwo wychowane pod tym samym dachem miewa zupełnie inne wspomnienia z dzieciństwa?

Każde dziecko rodzi się na innym etapie historii rodziców i często otrzymuje inną rolę systemową – „złote dziecko” i „kozioł ofiarny” doświadczają w praktyce dwóch zupełnie różnych postaw tych samych dorosłych.

Co oznacza pojęcie międzypokoleniowego przekazu traumy lub wzorców?

Chodzi przede wszystkim o przekazywane z pokolenia na pokolenie sposoby regulowania lęku, milczenia o stracie i budowania więzi – uświadomienie sobie tego łańcucha pozwala świadomie zatrzymać go na sobie.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania