Naucz się nazywać emocje, gdy czujesz tylko pustkę lub odrętwienie

Dla osób, które wszystko analizują na chłodno głową albo czują się odcięte jak za szybą – łagodny przewodnik od prostych wrażeń z ciała do rozpoznawania uczuć.

Rozmowa wspiera rozwój świadomości emocjonalnej – przy nasilonym poczuciu nierealności (depersonalizacji/derealizacji), traumie lub depresji skonsultuj się ze specjalistą. Kryzys: 116 123 lub 112.

Jak bezpiecznie wracać od zamrożenia i intelektualizacji do kontaktu z uczuciami

  1. 01

    Zacznij od prostego kompasu dwóch osi: przyjemne/nieprzyjemne oraz dużo/mało energii

    Zanim poszukasz wyszukanych słów z koła Plutchika, określ sam kwadrant: np. „nieprzyjemne + wysoka energia w klatce” (okolice lęku/złości) albo „nieprzyjemne + niska energia” (smutek/rezygnacja).

  2. 02

    Szukaj podpowiedzi w interoceptywnych sygnałach z ciała

    U osób z aleksytymią emocje najpierw widać w fizjologii: ciężkie powieki, gorąco w szyi, płytki oddech czy zaciśnięty żołądek są pierwszym, najbardziej rzetelnym alfabetem uczuć.

  3. 03

    Uszanuj zamrożenie jako dawny bezpiecznik układu nerwowego

    Odcięcie od czucia powstaje często w domach, w których łzy i lęk były zawstydzane („chłopaki nie płaczą”), albo podczas długiego przeciążenia – topnienie lodu wymaga bezpieczeństwa, a nie presji.

  4. 04

    Sprawdź z lekarzem, czy spłaszczenie emocjonalne nie wiąże się z depresją lub dawką leków

    Uczucie zobojętnienia bywa objawem samej depresji, a u części pacjentów także działaniem niepożądanym zbyt wysokiej dawki niektórych leków SSRI – warto omówić to z psychiatrą.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest aleksytymia i czy to choroba psychiczna?

Aleksytymia nie jest chorobą, lecz cechą oznaczającą dosłownie „brak słów dla emocji” – trudność w identyfikowaniu i opisywaniu własnych stanów uczuciowych oraz odróżnianiu ich od doznań fizjologicznych z ciała.

Dlaczego nie da się wyłączyć wyłącznie smutku i lęku, zostawiając pełnię radości?

Układ emocjonalny ma jeden wspólny potencjometr: kiedy latami tłumimy trudne uczucia, by nie bolało, równocześnie przygaszamy zdolność do przeżywania zachwytu, wzruszenia i żywej bliskości.

Czym jest intelektualizacja jako mechanizm obronny na psychoterapii?

To ucieczka w błyskotliwe teorie psychologiczne i chłodne analizowanie siebie jak przypadku z książki, która pozwala mówić o trudnych wydarzeniach bez dopuszczenia towarzyszącego im bólu.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania